Aneurizme su patološka proširenja arterija uzrokovana slabljenjem arterijske stijenke. Česti uzroci uključuju hipertenziju, aterosklerozu, infekcije, traumu te stečene ili prirođene bolesti vezivnog tkiva. Aneurizme su obično asimptomatske, no mogu uzrokovati bol i dovesti do ishemije, tromboembolije, spontane disekcije i rupture, što može biti kobno. Dijagnoza se postavlja ultrazvukom, MR angiografijom ili CT angiografijom. Nerupturirane aneurizme mogu se liječiti medikamentno ili kirurškim zahvatom, ovisno o simptomima te veličini i lokalizaciji aneurizme. Medikamentozno liječenje uključuje modifikaciju čimbenika rizika (npr. strogu kontrolu arterijskog tlaka) i planirano slikovno praćenje. Kirurško liječenje uključuje otvorenu rekonstrukciju ili endovaskularno postavljanje stent-grafta. Rupturirana aneurizma zahtijeva hitan operacijski zahvat i postavljanje sintetičkog ili autolognog presatka.
Aorta izlazi iz lijeve klijetke iznad aortnog zalistka, pruža se prema gore (uzlazna torakalna aorta) do prve grane aorte (brahiocefalično ili neimenovano stablo), oblikuje luk prema gore i iza srca (aortni luk), zatim distalno od lijeve potključne arterije skreće prema dolje (silazna aorta) kroz prsni koš (torakalna aorta) i abdomen (abdominalna aorta). Abdominalna aorta završava podjelom na dvije zajedničke ilijačne arterije.
Radiografski prikazi aneurizmi CTA prsnog koša (koronalni prikaz) s prikazom uzlazne torakalne aorte
Ova slika prikazuje uzlaznu torakalnu aortu (crvena strelica) koja izlazi iz lijeve klijetke (plava strelica).
© 2017 Elliot K. Fishman, MD.
CTA abdomena (koronalni prikaz) s prikazom abdominalne aorte
Ova slika prikazuje abdominalnu aortu (crvena strelica) koja se dijeli na desnu (plava strelica) i lijevu (zelena strelica) zajedničku ilijačnu arteriju.
© 2017 Elliot K. Fishman, MD.
CT prsnog koša s prikazom anatomije aorte i plućne arterije
Ova slika prikazuje uzlaznu torakalnu aortu (crvena strelica) i silaznu torakalnu aortu (plava strelica). Glavna plućna arterija (zelena strelica) dijeli se na desnu (ljubičasta strelica) i lijevu (žuta strelica) plućnu arteriju.
© 2017 Elliot K. Fishman, MD.
Endovaskularni stent-graft
Bijela strelica prikazuje endovaskularni stent-graft unutar abdominalne aneurizme (crvena strelica).
© 2017 Elliot K. Fishman, MD.
Stijenka aorte sastoji se od tri sloja:
-
intima: tanki sloj obložen endotelom
-
medija: debeli sloj elastičnih vlakana raspoređenih spiralno
-
adventicija: tanki vlaknasti sloj koji sadržava hranjive krvne žile medije
Aneurizme su abnormalna proširenja arterija uzrokovana slabljenjem arterijske stijenke. Najčešći uzrok je slabljenje arterijske stijenke, obično zbog ateroskleroze. Prave aneurizme zahvaćaju sva tri sloja arterije (intimu, mediju i adventiciju). Aneurizmatska bolest nije lokalizirani problem i s vremenom se može širiti duž aorte.
Pseudoaneurizma (lažna aneurizma) komunikacija je između lumena arterije i okolnog vezivnog tkiva kao posljedica rupture arterije.
Aneurizme se dijele na
-
fuziformne: cirkumferencijsko proširenje arterije
-
sakularne: lokalizirano, tipično asimetrično izbočenje arterijske stijenke
Slojeviti trombi mogu obložiti stijenke obje vrste aneurizmi i znak su da je protok krvi izvan aneurizmatskog segmenta normalan ili gotovo normalan.
Aneurizme mogu nastati u bilo kojoj arteriji. Najčešće su
Aneurizme glavnih ogranaka (potključne arterije i splanhničnih ogranaka) znatno su rjeđe. Aneurizme perifernih ogranaka i cerebrovaskularne aneurizme (koje uzrokuju moždani udar) detaljnije su obrađene u drugim poglavljima.