Anemija kronične bolesti je anemija sa višestrukim uzrocima. Dijagnoza općenito zahtijeva prisutnost kroničnog upalnog stanja, kao što su infekcija, autoimuna bolest, bolest bubrega, ili rak. Obilježena je mikrocitnom ili normocitnom anemijom i niskim brojem retikulocita. Vrijednosti transferina u serumu su obično niske do normale, dok feritin može biti normalan ili povišen. Liječenje je usmjereno na osnovnu bolest, a u nekim slučajevima se primjenjuje eritropoetin.
(Vidi također Pregled smanjene eritropoeze.)
Anemija kronične bolesti je druga najčešća vrsta anemije diljem svijeta. U ranom tijeku bolesti, eritrociti su normocitični; s vremenom postaju mikrocitični. Glavni problem je u tome što je eritropoeza ograničena zbog neprimjerene sekvestracije željeza.
Etiologija
Etiologija anemije kronične bolesti
Anemija kronične bolesti javlja se kao dio kroničnog upalnog poremećaja, najčešće kod kroničnih upalnih infekcija, autoimunih bolesti (reumatoidni artritis), bolest bubrega ili maligne bolesti. Međutim isti proces može započeti akutno kao dio svake infekcije ili upale, uključujući traumu ili post operacijski. (Vidi također Anemija bubrežne bolesti.)
Tri patofiziološka mehanizma su ustanovljena:
-
Blago skraćeno preživljavanje eritrocita, smatra se da je posljedica otpuštanja upalnih citokina, koje se pojavljuje u bolesnika s malignom bolesti ili kroničnim granulomatoznim infekcijama.
-
Eritropoeza je smanjena zbog smanjenog stvaranja eritropoetina (EPO) i smanjenog odgovora koštane srži na EPO.
-
Metabolizam željeza je promijenjen zbog porasta hepcidina, koji inhibira apsorpciju i recikliranje željeza, te dovodi do njegove sekvestracije.
Retikuloendotelne stanice zadržavaju željezo iz starih eritrocita, čineći ga nedostupnim za stvaranje hemoglobina (Hb). Zbog toga je nemoguće kompenzirati anemiju povećanjem produkcije eritrocita. Citokini podrijetlom iz makrofaga (npr interleukin-1-beta, faktor nekroze tumora-alfa, interferon-beta) u pacijenata sa infekcijom, upalnim stanjem i rakom doprinose smanjenoj proizvodnji eritropetina i smanjenoj dostuponsti željeza zbog povećane sinteze hepcidina u jetri.
Dijagnoza
Dijagnoza anemija kronične bolesti
-
Simptomi i znakovi podliježećeg poremećaja
-
KKS i serumsko željezo, feritin, transferin, i broj retikulocita
Klinička slika anemije kronične bolesti odgovara onoj podliježećeg poremećaja (infekcija, upala, maligna bolest). Na anemiju kronične bolesti bi se trebalo posumnjati kod bolesnika sa mikrocitnom ili normocitnom anemijom, koji uz to imaju kroničnu bolest, infekciju, upalu ili malignu bolest. Ukoliko se sumnja na anemiju kronične bolesti, treba odrediti serumsko željezo, transferin, broj retikulocita i serumski feritin. Hemoglobin je obično > 8 g/dL (> 80 g/L) osim ako dodatni mehanizam ne doprinosi anemiji, kao što je istodobni manjak željeza (vidi tablicu Diferencijalna dijagnoza mikrocitne anemije zbog smanjene proizvdonje eritrocita) ili jatrogene flebotomije.
Razina serumskog feritina< 100 ng/mL (< 224.7 pmol/L) u bolesnika s upalom(< 200 ng/mL [< 449.4 pmol/L] u bolesnika s kroničnom bubrežnom bolesti) sugerira da je manjak željeza pridružen anemiji kronične bolesti, jer je serumski feritin obično povišen kao reaktant akutne faze.
Testovi željeza
Test krvi za feritin
Liječenje
Liječenje anemije kronične bolesti
Liječenje anemije kronične bolesti zahtijeva liječenje podliježećeg poremećaja. Budući da je anemija uglavnom blaga, transfuzije obično nisu potrebne.
Dodatak željeza može biti od pomoći jer nedostatak željeza može se pojaviti u bolesnika s anemijom kronične bolesti, a studije o željezu često je teško protumačiti kada ova stanja postoje istovremeno.
Ključne točke
-
Gotovo svaka kronična infekcija, upala, ili maligna bolest može uzrokovati anemiju; hemoglobin je obično > 8 g/dl, osim ako dodatni uzrok doprinosi anemiji.
-
Višestruki čimbenici su uključeni, uključujući skraćeno preživljenje eritrocita, poremećenu eritropoezu i poremećen metabolizam željeza.
-
Anemija je u početku normocitna, a onda može postati mikrocitna.
-
Serumsko željezo i transferin su obično smanjeni, dok je feritin normalan ili povećan.
-
Potrebno je liječiti poremećaj u podlozi.